Thiết kế lấy người dùng làm trung tâm (User-Centered Design)

UX

Nguyễn Mai Xuân

close up photo black Android smartphone
close up photo black Android smartphone

Trong thế giới công nghệ hiện đại ngày nay, mỗi sản phẩm hoặc dịch vụ đều được thiết kế với mục tiêu phục vụ và làm hài lòng người dùng. Trong xu hướng này, Thiết kế lấy người dùng làm trung tâm (User-Centered Design) đã trở thành một quy trình thiết kế quan trọng và hiệu quả, giúp đảm bảo rằng trải nghiệm người dùng là yếu tố hàng đầu khi xây dựng các sản phẩm và dịch vụ.

I. Định nghĩa

Thiết kế lấy người dùng làm trung tâm (User-Centered Design hay UCD) là một phương pháp thiết kế tập trung vào người dùng và nhu cầu của họ trong quá trình phát triển sản phẩm, dịch vụ hoặc giao diện. Nguyên tắc này đặt người dùng và trải nghiệm của họ vào tâm điểm của quá trình thiết kế, đảm bảo rằng sản phẩm hoặc dịch vụ đáp ứng và đáp ứng mục tiêu và mong muốn của người dùng.

II. Các bước thực hiện

  1. Nghiên cứu người dùng (User Research):
    Tiến hành nghiên cứu để hiểu rõ hơn về đối tượng người dùng dự kiến, mục tiêu, nhu cầu và hành vi của họ.

  2. Xác định yêu cầu người dùng (User Requirements):
    Dựa trên kết quả nghiên cứu, xác định các yêu cầu và mong muốn của người dùng đối với sản phẩm hoặc dịch vụ.

  3. Thiết kế dựa trên người dùng (User-Centered Design):
    Sử dụng thông tin thu thập từ nghiên cứu và yêu cầu của người dùng để phát triển các giải pháp thiết kế có hướng tới người dùng.

  4. Thử nghiệm với người dùng (User Testing):
    Kiểm tra và đánh giá các thiết kế thông qua thử nghiệm trực tiếp với người dùng để đảm bảo tính hiệu quả và sự hài lòng của họ.

  5. Cải tiến liên tục (Continuous Improvement):
    Tiếp tục thu thập phản hồi từ người dùng và cải tiến sản phẩm hoặc dịch vụ dựa trên thông tin mới.

III. Lịch sử

Lịch sử của Thiết kế lấy người dùng làm trung tâm (User-Centered Design) có nguồn gốc từ nhiều ngành công nghiệp khác nhau và đã phát triển theo thời gian.

  1. Những năm 1940-1950: Nguyên tắc đầu tiên của User-Centered Design được phát triển trong lĩnh vực thiết kế công nghiệp và kiến trúc. Trong thời kỳ này, các nhà thiết kế đã chú trọng đến nhu cầu và yêu cầu của người sử dụng khi thiết kế sản phẩm và không gian.

  2. Những năm 1960-1970: Tập trung vào trải nghiệm người dùng và tâm lý học đã trở nên phổ biến hơn trong việc thiết kế giao diện người dùng. Nền tảng cho nghiên cứu sử dụng người dùng bắt đầu được xây dựng trong lĩnh vực máy tính.

  3. Những năm 1980: Giao diện người dùng trở thành một mảng quan trọng trong phát triển phần mềm. Nguyên tắc User-Centered Design được thúc đẩy bởi các nhà nghiên cứu về tương tác người-máy như Donald Norman và Ben Shneiderman.

  4. Những năm 1990: Việc sử dụng người dùng để đánh giá và kiểm tra các sản phẩm phần mềm trở nên phổ biến. Tại các công ty công nghệ lớn như Apple và Microsoft, User-Centered Design trở thành một yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển sản phẩm.

  5. Những năm 2000: Thiết kế trải nghiệm người dùng (User Experience Design) trở nên ngày càng quan trọng và được liên kết chặt chẽ với User-Centered Design. Các công ty công nghệ và các doanh nghiệp khác chú trọng đến trải nghiệm người dùng để xây dựng các sản phẩm và dịch vụ tốt hơn.

  6. Hiện tại và tương lai: User-Centered Design tiếp tục phát triển và trở nên ngày càng quan trọng trong mọi lĩnh vực của thiết kế và phát triển sản phẩm. Việc đảm bảo rằng sản phẩm và dịch vụ đáp ứng nhu cầu và mong muốn của người dùng sẽ tiếp tục được đặt lên hàng đầu trong quy trình thiết kế.

IV. Lợi ích của UCD

  • Hiểu rõ hơn về nhu cầu và mong muốn của người dùng, từ đó cải thiện trải nghiệm của họ.

  • Tăng khả năng thành công và chấp nhận của sản phẩm hoặc dịch vụ trên thị trường.

  • Giảm khả năng gặp lỗi và vấn đề về tương tác trong quá trình sử dụng.

  • Xây dựng mối quan hệ tốt hơn với khách hàng và người dùng cuối.

V. Kết luận

Khám phá Giao diện Người dùng và Trải nghiệm Người dùng (UCD) là một quy trình thiết kế tập trung vào người dùng, nhằm tạo ra những giao diện hấp dẫn và dễ sử dụng, đồng thời tối ưu hóa trải nghiệm người dùng. Bằng cách đặt người dùng vào trung tâm quá trình phát triển, UCD giúp tăng cường khả năng tương tác và sự hài lòng của người dùng, đồng thời đem lại lợi ích cho doanh nghiệp thông qua tăng cường cạnh tranh và tiếp cận thị trường hiệu quả.